Mirakel en debacle
1 juni, 2008
Mirakel en debacle is een boeiende verhandeling over één van de grootste fiasco’s in de geschiedenis van Nederlandse buitenlandse politiek: ‘Zwarte Maandag’, september 1991. Het boek beschrijft wat er mis ging en waarom tijdens het besluitvormingsproces dat uiteindelijk leidde tot het verdrag van Maastricht. De studie is gebaseerd op gedegen onderzoek en tegelijkertijd vlot en uiterst leesbaar geschreven. De opzet is ontleend de baanbrekende inzichten van de beroemde Amerikaanse politicoloog Graham Allison.
Het verhaal is interessant voor iedereen die belang stelt in de werking van de democratie, vooral ook waar deze zich aan de openbaarheid onttrekt.
Bob van den Bos had inzage in vertrouwelijke documenten en voerde vele indringende gesprekken met betrokken politici en ambtenaren. Minister waarmee gesproken is zijn o.a. Lubbers, Van den Broek, Kok, Bot, Van Mierlo, Van Eekelen, Hirsch Ballin, Pronk, d’Ancona, May-Weggen, alsmede buitenlandse bewindslieden, zoals Hurd (VK), Guigou ( FR), Eyskens( BEL) en Poos ( LUX). Ook werd wijlen Piet Dankert vlak na de gebeurtenissen van 1991 ondervraagd. De schrijver geeft een onthullend en soms onthutsend beeld van de besluitvorming achter de schermen. De lezer wrijft zich regelmatig de ogen uit: “O, ja, gaat het zo toe in politiek en ambtelijk Den Haag? Is dat het politieke spel in Brussel?” Duidelijk wordt in hoeverre ministers zelf leiding gaven dan wel ‘Europa’ overlieten aan hun ambtenaren. Ook wordt een boekje open gedaan over de ambtelijke verkokering. Mirakel en Debacle ontsluiert daarnaast een belangrijke heimelijke operatie die zelfs tot nu toe voor de direct betrokken Nederlandse topbesluitvormers verborgen bleef. Ten slotte komt aan de orde wat de politieke gevolgen waren van de persoonlijke relaties tussen de hoofdrolspelers, waaronder Lubbers en Kohl, Van den Broek en Genscher. Ook de betrekkingen in Benelux-verband en de rol van Martens, Eyskens, Santer en Poos worden uitvoerig belicht.
Mirakel en Debacle wordt uitgegeven door de Koninklijke Van Gorcum in Assen en is vanaf 21 mei te verkrijgen of te bestellen in de erkende boekhandels.
Mirakel en Debacle kreeg in een aantal media ruime aandacht:
Voorpagina en binnenpagina NRC- Handelsblad
Bob van den Bos bestudeerde ‘Zwarte Maandag’, een dieptepunt in de Nederlandse Europapolitiek. Het leverde „een tamelijk ontluisterend beeld op. Bekijk het hele artikel (PDF)
Elsevier
Zwarte Maandag, de dag waarop het verdrag werd verworpen, gold als een afgang voor Nederland, waarvoor naar nu blijkt ook Delors verantwoordelijk kan worden gehouden.Bekijk het hele artikel (PDF)
De Volkskrant
Jacques Delors heeft in 1991 als voorzitter van de Europese Commissie (EC) achter de schermen geprobeerd de positie van de commissie te versterken bij de totstandkoming van het Verdrag van Maastricht. Dat blijkt uit het proefschrift Mirakel en Debacle van Bob van den Bos, waarop hij dinsdag in Leiden promoveerde. Bekijk het hele artikel (PDF)
COMMENTAREN OP MIRAKEL EN DEBACLE
Op het boek Mirakel en Debacle zijn tientallen commentaren binnengekomen. Hier volgt een keine selectie.
Hans van den Broek, oud- minister van buitenlandse zaken : ” Ik heb het boek niet alleen met groot genoegen gelezen, maar er ook heel veel van opgestoken “.
Mark Eyskens oud- premier en minister van buitenlandse zaken van België : “Uw opus magnum is zeer indrukwekkend en bijzonder boeiend, ook een onuitputtelijke bron van gegevens voor historici. U hebt met uw werk een genre gecreëerd dat verdient te worden voortgezet, wat betreft andere cruciale momenten in de Europese besluitvorming”.
Ben Bot oud minister van BZ en voormalig SG : “Het is een overzichtelijk en verhelderend boek geworden waarmee ik je dan ook wil feliciteren. … het heeft bovendien ruimschoots de pers gehaald en dat is altijd bevredigend voor een auteur en jonge doctor”.
Hedy d ‘Ancona, oud minister VWC: “Volgt
joris Voorhoeve, oud minister van Defensie: ” volgt
Eimert van Middelkooop , minister van Defensie: ” Inmiddels heb ik je proefschrift gelezen. Het is misschien net iets te veel gezegd “ademloos’, maar wel zeer geboeid en met vele momenten van déjà vu en Aha-erlebnis. Ik denk dat je erin bent geslaagd een gezaghebbende studie te presenteren over een interressante episode uit onze recente politieke geschiedenis. Als socioloog vond ik je analytische benadering van het empirisch materiaal via het viertal analysemodellen zeer inzichtgevend…. Het meest interrssante vond ik dat zwarte maaandag een echt Nederlands echec blijkt te zijn geweest. ..”
Prof. dr. A. Szasz, oud-directeur van de Nederlandse Bank: “Ik heb uw proefschrift met grote belangstelling en waardering gelezen. Het is een doorwrochte en genuanceerde studie van een bizarre episode in de besluitvorming van Nederlands buitenlandse politiek”.
J.L. Heldring: ” ..Belangrijker nog is dat het boek , naar mijn indruk, een werk is waar de latere historiografie niet om heen zal kunnen. Of de politiek er ook de nodige lessen uit zal trekken is eeen andere vraag… Tenslotte is dit boek een bekroning op je wetenschappelijke carrière, wat op zichzelf een gelukwens waard is”.
De Internationale Spectator, schrijver Mark Kranenburg : ” Hoe heeeft Nedrland zich zo kunnen vergissen in het Europese krachtenveld, dat is zeventien na dato nog een intressante vraag. Het onder de titel ‘Mirakel en Debacle in boekvorm verschenen proegschrift waarop oud-europarlementariër Bob van den Bos eerder dit jaar promoveerde en waarin hij het Nederlands besluitvormingsproces rondom de europese politieke Unie beschrijft, is een zeer geslaagde poging het raadsel te ontrafelen”.
In het Geschiedenis Magazine nr. 8 , 2008, bespreekt Bram Boxhoorn ‘Mirakel en Debacle. Hij concludeert dat “het rsultaat overweldigend is”. Er staan volgens hem vele belangrijke onthullingen in het boek en noemt “deze studie interessant voor en ieder die het politieke spel over Europa volgt”.
SEW, Tijdschrift voor Europees en economisch recht 7/8, juli/ augustus 2008 wijdt een uitvoerige en positieve bespreking aan Mirakel en Debacle. SEW stelt dat het onderzoek twee doeeinden heeft. Ten eerste probeert het de waarheid rondom ‘Zwarte maandag’zo dicht mogelijk te benaderen. Ten tweede tracht het verklaringen voor de gebeurtenisen te vinden. Het tijdsschrift noemt de onderzoeks aanpak ‘uiterst genuanceerd’ en geeft de belangrijkste conclusies weer.
Reacties
3 Reacties op “Mirakel en debacle”
Reageer hier:
veel geleerd
Enige tijd geleden merkte ik op dat volgens BOL.COM niet Bob maar Beatrijs auteur is van Mirakel en Debacle.
Vandaag lijkt zich een vervolg aan te dienen.
Volgens BOL.COM heeft Beatrijs nu een boek geschreven met als titel: de Europese Unie in een notendop.
Is dat zo?
[...] en van het Europarlement heeft Bob van den Bos heel wat groepsdenken gezien en ervaren. In zijn proefschrift is hij in het ontwikkelingsproces van het Verdrag van Maastricht gedoken. Voor Nederland – [...]